Để giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và khả năng chống đổ cho lúa, tiết kiệm nước tưới, tăng năng suất, bảo vệ môi trường và giữ cân bằng sinh thái, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp hướng dẫn Biện pháp kỹ thuật thâm canh lúa cải tiến (SRI) vụ Mùa năm 2026 như sau:
1. Làm ruộng
- Cày bừa vùi rơm rạ sớm kết hợp xử lý bằng các chế phẩm sinh học (Trichodecma, AT-YTB,... ) để rơm rạ phân hủy nhanh, hạn chế ngộ độc hữu cơ và nguồn sâu bệnh lây lan.
- Trước khi cấy cần bừa phẳng, lên luống rộng 2m, rãnh rộng 25-30cm, sâu 10-15cm để tiện cho việc rút cạn nước, đi lại chăm sóc, bón phân và thu gom tiêu diệt ốc bươu vàng.
Xúc mạ cấy bảo vệ bộ rễ mạ, lúa sau cấy hồi xanh nhanh
2. Cấy mạ non và xúc mạ để cấy
- Cấy khi cây mạ từ 2,5 - 3,5 lá, cấy mạ non lúa sẽ đẻ nhánh sớm và đẻ nhiều, tỷ lệ bông hữu hiệu cao.
- Xúc mạ:
+ Giúp cho rễ mạ ít bị tổn thương, lúa sau cấy hồi xanh nhanh.
+ Xúc (đạc) mạ đến đâu cấy hết đến đó, tuyệt đối không để mạ qua đêm và tránh mạ dập nát thân, rễ, làm lúa chậm hồi phục.
Cấy 1 dảnh/khóm, cấy thẳng hàng cây lúa quang hợp tốt, ruộng lúa thông thoáng, ít sâu bệnh
3. Cấy một dảnh, cấy thưa
- Cấy 01 dảnh/khóm ruộng lúa thông thoáng ít sâu bệnh.
- Mật độ cấy thay đổi theo tuổi mạ, giống, chân ruộng, khả năng điều tiết nước.
+ Tuổi mạ 2 - 2,5 lá cấy mật độ 25 dảnh/m2, khoảng cách 20cm x 20cm.
+ Tuổi mạ từ 3 - 3,5 lá cấy mật độ 35 dảnh/m2, khoảng cách 16,5cm x16,5cm.
4. Phân bón
Bón cân đối đạm, lân, kali, bón đúng cách, đúng thời điểm cây cần. Lượng bón cho từng đợt như sau:
- Bón lót: Bón toàn bộ phân chuồng hoai mục lượng từ 200-300 kg/sào, vôi bột 15-20 kg/sào; lân 10-15 kg/sào, NPK loại 5-10-3 là 15 kg/sào; phân đạm urê từ 1-1,5 kg/sào.
- Bón thúc đẻ nhánh: Bón sớm so với tập quán kết hợp làm cỏ, sục bùn để phá váng và vùi phân xuống sâu. Lượng bón phân đạm urê từ 3-4 kg/ sào; kali 2-3kg/sào; hoặc phân tổng hợp NPK loại chuyên bón thúc đẻ nhánh theo khuyến cáo.
- Bón đón đòng: Nên bón đón đòng sớm khi 10% dảnh cái đầu lá có hiện tượng thắt eo, nên bón lượng đạm tùy theo sinh trưởng của lúa từ 1-1,5 kg/ sào, kết hợp với phân kali từ 2-2,5 kg/sào hoặc phân tổng hợp NPK loại chuyên bón thúc đòng.
Rút nước xen kẽ giúp cây lúa đẻ nhánh hữu hiệu tối đa, bộ rễ phát triển
5. Điều tiết nước
Từ khi cấy đến khi bón thúc đẻ lần 1 phải luôn duy trì mực nước xăm xắp trên bề mặt ruộng.
Sau khi bón phân thúc đẻ nhánh khoảng 5 đến 7 ngày tiến hành tháo cạn, chỉ cần giữ cho ruộng đủ ẩm; chỉ đưa nước vào khi mặt ruộng khô nẻ.
Khi cây lúa phân hoá đòng đến khi chín sáp nên giữ mực nước trên ruộng khoảng 3-4cm. Trước khi thu hoạch 15 ngày lại rút cạn nước để tiện thu hoạch, tăng khả năng chống đổ.
6. Phòng trừ sâu bệnh.
Chỉ phun thuốc phòng trừ khi sâu bệnh đến ngưỡng gây hại kinh tế theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.