Nằm trong hành lang xanh phía Nam của thành phố Hà Nội, xã Ứng Hòa được định hướng phát triển theo mô hình nông nghiệp sinh thái, công nghệ cao, gắn với bảo tồn không gian làng quê và phát triển dịch vụ nông thôn. Đây không chỉ là một định hướng quy hoạch, mà còn là cơ hội chiến lược để địa phương tái cấu trúc nền kinh tế nông nghiệp theo hướng đa giá trị.

Thực tế cho thấy, Ứng Hòa sở hữu nguồn lực đất đai dồi dào với hơn 4.800ha đất nông nghiệp, trong đó gần một nửa là diện tích nuôi trồng thủy sản. Đây là lợi thế hiếm có, tạo điều kiện hình thành các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn, phát triển kinh tế trang trại và các mô hình sản xuất kết hợp có giá trị gia tăng cao. Ngoài ra, địa phương còn có hệ sinh thái tự nhiên thuận lợi với hệ thống ao hồ, kênh mương và vùng trũng rộng lớn, phù hợp với phát triển nông nghiệp tổng hợp. Tuy nhiên, những lợi thế này trong một thời gian vừa qua chưa được xã khai thác tương xứng. Sản xuất vẫn còn nhỏ lẻ, manh mún; liên kết chuỗi giá trị yếu; sản phẩm OCOP chưa nhiều; hạ tầng bảo quản, chế biến còn thiếu đồng bộ.

Nhấn mạnh định hướng phát triển, Bí thư Đảng ủy xã Đàm Văn Huân cho rằng: Phát triển nông nghiệp đa giá trị không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài của địa phương. Ứng Hòa xác định rõ phải chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy hiệu quả và giá trị gia tăng làm thước đo và phải gắn phát triển nông nghiệp với bảo vệ môi trường và giữ gìn không gian “vùng xanh” của Thủ đô. “Chúng tôi không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, mà hướng đến phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế - xã hội - môi trường”, ông Đàm Văn Huân nhấn mạnh.

Điểm cốt lõi trong chiến lược phát triển của xã Ứng Hòa là tổ chức lại lực lượng sản xuất, chuyển từ “làm nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”. Đây là bước chuyển mang tính bản chất, nhằm gia tăng giá trị trên mỗi đơn vị diện tích và lao động. Trong đó, theo đề án phát triển giai đoạn 2026–2030, xã tập trung xây dựng các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, vùng thủy sản tập trung và các mô hình nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch trải nghiệm. Đáng chú ý, việc hình thành các dự án như vùng thủy sản tập trung, kho lạnh – sơ chế, chợ trung tâm xã không chỉ phục vụ sản xuất mà còn hoàn thiện chuỗi từ “đồng ruộng đến thị trường”.

Xã Ứng Hòa xác định, phát triển nông nghiệp đa giá trị không chỉ dừng lại ở sản phẩm thô, mà mở rộng sang các giá trị gia tăng như chế biến, logistics, thương mại và dịch vụ. Điều này giúp nông sản không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường nguyên liệu, mà có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Ở góc độ điều hành, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Đức Bình cho biết, địa phương đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp đa giá trị. “Xã ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng phục vụ sản xuất như vùng thủy sản tập trung, kho lạnh - sơ chế, chợ trung tâm; đồng thời đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, từng bước hoàn thiện chuỗi giá trị nông nghiệp,” ông Nguyễn Đức Bình thông tin.

Song song đó, xã cũng định hướng phát triển thương mại – dịch vụ nông thôn, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ hậu cần sản xuất, tạo thêm việc làm và nguồn thu cho người dân. Đặc biệt, xã khai thác hiệu quả quỹ đất công ích, đất ven sông và tài sản công để tạo nguồn lực quan trọng cho đầu tư phát triển. “Chúng tôi xác định rõ, muốn phát triển nhanh và bền vững thì phải có nguồn lực, mà trước hết là từ chính nội lực của địa phương. Việc sử dụng hiệu quả đất đai, tài sản công sẽ là đòn bẩy thu hút đầu tư”, ông Nguyễn Đức Bình nhấn mạnh.

Ngoài ra, xã Ứng Hòa đẩy mạnh khai thác quỹ đất ven sông Mang Giang gắn với phát triển không gian sinh thái, du lịch trải nghiệm là hướng đi mới, giúp “nông nghiệp” không chỉ là sản xuất, mà còn là không gian văn hóa – dịch vụ.

Động lực từ cơ chế và tầm nhìn dài hạn

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp đa giá trị, xã Ứng Hòa không chỉ dựa vào tiềm năng tự nhiên, mà còn đặt trọng tâm vào đổi mới cơ chế và nâng cao năng lực quản lý. Theo đó, một trong những giải pháp đột phá là lấy đất đai và tài sản công làm đòn bẩy phát triển, qua đó tái cấu trúc không gian kinh tế và thu hút nguồn lực xã hội hóa. Cùng với đó là cơ chế điều hành linh hoạt, theo dõi tiến độ dự án theo tháng, quý; gắn trách nhiệm người đứng đầu với hiệu quả thực hiện, tạo sự chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực hiện.

Đề án phát triển kinh tế của xã được thiết kế với lộ trình rõ ràng: Giai đoạn 2026–2027 tập trung hoàn thiện hạ tầng, thí điểm mô hình; giai đoạn 2028–2030 mở rộng quy mô, thu hút đầu tư và hình thành chuỗi giá trị bền vững. Mục tiêu đến năm 2030, thu nhập bình quân đạt khoảng 135 triệu đồng/người/năm; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng cân bằng giữa nông nghiệp – công nghiệp – dịch vụ.

Theo các chuyên gia, với đề án phát triển kinh tế của xã Ứng Hòa đã phản ánh xu hướng: Nông nghiệp không còn là lĩnh vực đơn giá trị, mà đang trở thành nền tảng của một hệ sinh thái kinh tế đa chiều. Trong mô hình mới, mỗi thửa ruộng không chỉ tạo ra lương thực, mà còn có thể tạo ra giá trị du lịch; mỗi ao cá không chỉ cho sản lượng, mà còn trở thành không gian sinh thái; mỗi làng quê không chỉ là nơi cư trú, mà còn là điểm đến văn hóa.

Khẳng định quyết tâm chính trị, Bí thư Đảng ủy xã Ứng Hòa Đàm Văn Huân cho biết: “Đảng ủy xã tiếp tục tăng cường lãnh đạo, phát huy vai trò của hệ thống chính trị và sự đồng thuận của người dân để triển khai hiệu quả đề án. Mục tiêu không chỉ là tăng trưởng kinh tế, mà còn xây dựng xã Ứng Hòa trở thành vùng nông thôn đáng sống, có kinh tế phát triển và môi trường bền vững”.

Cùng quan điểm, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Đức Bình nhấn mạnh: “Với lộ trình rõ ràng, giải pháp đồng bộ và sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, chúng tôi tin tưởng Ứng Hòa sẽ hình thành mô hình nông nghiệp đa giá trị bền vững, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô”.

Từ một vùng thuần nông, xã Ứng Hòa đang từng bước chuyển mình thành không gian kinh tế đa giá trị – nơi mỗi nguồn lực đều được khai thác hiệu quả, mỗi người dân đều có cơ hội nâng cao thu nhập và mỗi giá trị truyền thống đều được gìn giữ trong dòng chảy phát triển hiện đại.